To kopia materiału z e-prezes.livejournal.com
pril 1st, 2015, 02:57 pm
Stout Fest w Białej Podlaskiej
1. Geneza imprezy
Pomysł stworzenia w Białej Podlaskiej akcji, która przyciągnęłaby ludzi zainteresowanych piwowarstwem i piwem powstał samoistnie jako wypełnienie luki powstałej po zakończeniu organizacji giełd birofiliów „Bractwa Piwnego Ziemi Podlaskiej” oraz jako rozwinięcie pasji kilku osób zaangażowanych w promocję piwowarstwa domowego wśród bialczan. Kontynuując pracę Grzegorza Korneluka – organizatora pierwszych warsztatów piwowarskich w Białej Podlaskiej („Piwowary Podlaskie” z 2004 i 2005 roku), dwa lata temu zorganizowaliśmy dwie edycje warsztatów piwowarskich. Imprezy ściągnęły do klubu „Jazzanova” niemało ludzi zainteresowanych piwem, także z okolic Białej, Lublina i Siedlec. To głównie do nich oraz piwowarów z regionu było adresowane nowe wydarzenie.
2. Pierwsze przymiarki
Pierwsza edycja Stout Fest miała miejsce w przeddzień „Dnia Św. Patryka”, czyli 16 marca 2013 roku oraz w dzień następny i była nawiązaniem do popularnego w krajach anglosaskich (a także w dużych miastach na świecie) święta sławiącego irlandzką kulturę oraz rozpoznawalną ikonę tego święta – czarne piwo stout (np. Guinness). Stout Fest 2013 zaplanowany jako impreza dwudniowa zgromadziła największą publikę w sobotę na pokazie najlepszych piw komercyjnych w tym stylu, poprzedzonym prezentacją multimedialną na temat samego święta, piwa typu stout oraz domowych interpretacji stylu, po którym nastąpiła degustacja. W drugi dzień zaplanowano warzenie piwa w tym stylu z prelekcją. Z racji, że impreza odbywała się w lokalu o nazwie „Cynamon” (a jest to przyprawa dobrze znana w kuchni irlandzkiej) także stout był warzony z tą przyprawą. Degustacja uwarzonego wtedy piwa odbyła się na kolejnej edycji warsztatów piwowarskich już w „Cynamonie”, w maju 2013 roku.
( Prelekcja o piwie stout i dniu św. Patryka na Stout Fest 2013. Zdjęcia radiobiper.info )(Stout Fest 2013. Zajawka na Biała24.pl, relacja w Radio Biper i podsumowanie na browar.biz)
3. Piwowarskie spotkanie
Druga edycja święta mimo otwartego charakteru miała bardziej postać zlotu piwowarów z konkursem piw domowych w stylu stout. Wydarzenie gościło dwudziestukilku piwowarów m.in. z Sokołowa Podlaskiego, Siedlec, Lublina, Puław i oczywiście Białej, którzy nie omieszkali przybyć z własnymi piwami. Dla uczestników przygotowano testy wiedzy, a najlepsi uczestniczyli w panelach degustacyjnych piw wybranych do czołówki konkursu w dwu kategoriach: imperialna wersja stoutu oraz klasyczna. Na siedzibę zlotu wybrano pizzerię „Solare” znajdującą się opodal budynków dawnego browaru braci Auerbach, gdzie jeszcze w latach międzywojennych warzono piwo, które mogło mieć dużo wspólnego z ówczesnym przedstawicielem tego stylu (piwo owsiane Czarne).
( Pizzeria Solare goszcząca piwowarów domowych na Stout Fest 2014 oraz firmowy gadżet imprezy )
(Stout Fest 2014. Materiał zdjęciowy Piotra Puszkara, uczestnika imprezy)
4. Stout Fest 2015
Trzecia edycja mająca charakter konkursu piw domowych w stylu stout wędzony była przypieczętowaniem bialskich spotkań przy ciemnym piwie typu stout, ale też jako wprawka piwowarów przed innymi konkursami w tym stylu. Stout wędzony jako kategoria konkursowa został wybrany przez użytkowników forum piwnego piwo.org i to z tego forum wpłynęło najwięcej zapytań i zgłoszeń. Ostatecznie do konkursu zgłoszono 7 piw wędzonych, z czego w do finału dostało się 3 najbardziej odpowiadających regulaminowym założeniom. W otwartej degustacji potwierdziły się oceny sędziów i najlepszym okazał się stout wędzony Konrada Kurka, a tuż za nim piwo Bartosza Hajduka. Mimo, że każde ze zgłoszonych piw posiadało w zasypie słód wędzony to te dwa posiadały odpowiedni balans pomiędzy bukietem nadanym przez słód wędzony, a bazą na jakiej zbudowano piwo.
( Stout Fest 2015 )5. Dlaczego stout?
Mimo różnych wersji tego piwa, w dzisiejszej kulturze piwnej piwo stout ma jedną wspólną cechę: jest to piwo ciemne, prawie czarne, gdzie odmiany słodu ciemnego nadają mu rozpoznawalny charakter: barwę, lekką kwasowość i wytrawność od ciemnych słodów, w tym głównie palonych. Różne wersje pokazują dominującą kawową, czekoladową, mleczną lub chmielową nutę. Stout zwykle ma niedużą jasnobeżową lub kremową pianę. Owsiany dzięki zawartości owsa często bardzo trwałą, osadzającą się na szklance oraz nadaje gładkości piwu.
( Niejedna "twarz" stouta )
W terminologii BJCP (międzynarodowej organizacji zajmującej się kategoryzacją stylów piwa oraz szkoleniem sensorycznym sędziów) wyróżnia się 6 odmian tego piwa:
· DRY STOUT – wytrawny stout;
· OATMEAL STOUT – stout owsiany (irlandzki);
· SWEET / MILK STOUT – słodki stout/stout mleczny (z dodatkiem laktozy);
· FOREIGN EXTRA STOUT – mocniejsza, exportowa wersja stoutu;
· AMERICAN STOUT – amerykańska wersja z lokalnymi odmianami chmielu, intensywniej chmielona;
· RUSSIAN IMPERIAL STOUT – bardzo mocna (niegdyś eksportowana na carski dwór) wersja stoutu;
Poza tymi spotykane są również rzemieślnicze hybrydy i pod style, np. stout żytni i stout wędzony.
6. Piwo Stout w Polsce
Współczesne piwowarstwo zawdzięcza wiele rozwojowi techniki jaki miał miejsce szczególnie w XIX w. Prym w tym wiodła zachodnia Europa, szczególnie Anglia. Podobnie jak dziś nie było w dziewiętnastowiecznej Polsce dedykowanych szkół uczących przyszłych adeptów sztuki piwowarskiej, stąd nauki pobierano w browarach za granicą: w Niemczech (głównie w Bawarii) oraz w Anglii. Model niemiecki techniki warzenia piwa naturalnie dominował w zachodniej i północnej części obecnej Polski, natomiast angielski (piwa górnej fermentacji) zdobywał większe uznanie poza obszarem dawnego zaboru niemieckiego. Znane są historycznie wersje piw angielskich np. z browaru w Żywcu, Warszawie oraz Zwierzyńcu. W tym ostatnim odpowiedzialnym za uruchomienie browaru był szkocki piwowar John McDonald. Dominacja technologii dolnej fermentacji na początku XX wieku oraz kryzys finansowy w okresie międzywojennym spowodował, że nie tylko w Polsce zapomniano o dawnych technologiach. Porzucono bogactwo składników słodowych sprzed wojny - owies, żyto, orkisz, pszenicę na rzecz słodu jęczmiennego. Ostatnie browary warzące piwa owsiane w Polsce zostały zamknięte w latach dwudziestych XX w.
Po II wojnie światowej w Polsce piwa górnej fermentacji, w tym stout zostały praktycznie zapomniane. Stout w wersji imperialnej wyewoluował w dolnofermentacyjny porter, zwany obecnie bałtyckim. Pierwszą próbę powrotu do wzorca, mocno nieudaną podjął w końcu lat dziewięćdziesiątcych browar Jabłonowo wypuszczając piwo Belfast. Piwo dolnej fermentacji, zbyt słodowo-karmelowe, by przypominało wzorzec. Niemniej zostało docenione jako piwo ciemne w plebiscytach użytkowników forum browar.biz w latach 2003 i 2004. W ich ślady poszło kilka innych browarów nadając warzonym przez siebie dolnofermentacyjnym ciemnym piwom irlandzką oprawę (Jatutów Dublin, Kormoran Irish Beer, Krajan Irlandzkie Mocne, Łódzkie Cork, Czarnków Eire). W kolejnych latach uwarzono piwa w tym stylu lub aspirujące do tego stylu, głównie jednak na zbyt małą skalę (browary restauracyjne), a niektóre zniknęły z rynku mimo ogólnopolskiej dostępności i dobrej sprzedaży (Okocim Palone) lub straciły na znaczeniu (Gab Stout, Stout Ciechanowski, Sulimar Cornelius Stout).
Dopiero w 2011 roku wraz z rozwojem rzemieślniczego piwowarstwa i szerszego udziału ludzi z kręgu piwowarstwa domowego, z inicjatywy browaru kontraktowego PINTA oczom szerszej publiczności ukazał się prawdziwy stout (owsiany) - Dobry Wieczór i od trzech lat jest w czołówce piw w tym stylu.
Prawdziwą eksplozję wszelakiej maści stoutów obserwowaliśmy w roku 2014 wraz z wysypem nowych browarów rzemieślniczych, ale przede wszystkim inicjatyw kontraktowych otwieranych przez piwowarów domowych.
Pomysł stworzenia w Białej Podlaskiej akcji, która przyciągnęłaby ludzi zainteresowanych piwowarstwem i piwem powstał samoistnie jako wypełnienie luki powstałej po zakończeniu organizacji giełd birofiliów „Bractwa Piwnego Ziemi Podlaskiej” oraz jako rozwinięcie pasji kilku osób zaangażowanych w promocję piwowarstwa domowego wśród bialczan. Kontynuując pracę Grzegorza Korneluka – organizatora pierwszych warsztatów piwowarskich w Białej Podlaskiej („Piwowary Podlaskie” z 2004 i 2005 roku), dwa lata temu zorganizowaliśmy dwie edycje warsztatów piwowarskich. Imprezy ściągnęły do klubu „Jazzanova” niemało ludzi zainteresowanych piwem, także z okolic Białej, Lublina i Siedlec. To głównie do nich oraz piwowarów z regionu było adresowane nowe wydarzenie.
( Bialskie piwowarzenie. Zdjęcia ze zbiorów sponsora imprezy browamator.pl )
(Piwowary Podlaskie 2004. Materiał archiwalny.
2. Pierwsze przymiarki
Pierwsza edycja Stout Fest miała miejsce w przeddzień „Dnia Św. Patryka”, czyli 16 marca 2013 roku oraz w dzień następny i była nawiązaniem do popularnego w krajach anglosaskich (a także w dużych miastach na świecie) święta sławiącego irlandzką kulturę oraz rozpoznawalną ikonę tego święta – czarne piwo stout (np. Guinness). Stout Fest 2013 zaplanowany jako impreza dwudniowa zgromadziła największą publikę w sobotę na pokazie najlepszych piw komercyjnych w tym stylu, poprzedzonym prezentacją multimedialną na temat samego święta, piwa typu stout oraz domowych interpretacji stylu, po którym nastąpiła degustacja. W drugi dzień zaplanowano warzenie piwa w tym stylu z prelekcją. Z racji, że impreza odbywała się w lokalu o nazwie „Cynamon” (a jest to przyprawa dobrze znana w kuchni irlandzkiej) także stout był warzony z tą przyprawą. Degustacja uwarzonego wtedy piwa odbyła się na kolejnej edycji warsztatów piwowarskich już w „Cynamonie”, w maju 2013 roku.
( Prelekcja o piwie stout i dniu św. Patryka na Stout Fest 2013. Zdjęcia radiobiper.info )
3. Piwowarskie spotkanie
Druga edycja święta mimo otwartego charakteru miała bardziej postać zlotu piwowarów z konkursem piw domowych w stylu stout. Wydarzenie gościło dwudziestukilku piwowarów m.in. z Sokołowa Podlaskiego, Siedlec, Lublina, Puław i oczywiście Białej, którzy nie omieszkali przybyć z własnymi piwami. Dla uczestników przygotowano testy wiedzy, a najlepsi uczestniczyli w panelach degustacyjnych piw wybranych do czołówki konkursu w dwu kategoriach: imperialna wersja stoutu oraz klasyczna. Na siedzibę zlotu wybrano pizzerię „Solare” znajdującą się opodal budynków dawnego browaru braci Auerbach, gdzie jeszcze w latach międzywojennych warzono piwo, które mogło mieć dużo wspólnego z ówczesnym przedstawicielem tego stylu (piwo owsiane Czarne).
( Pizzeria Solare goszcząca piwowarów domowych na Stout Fest 2014 oraz firmowy gadżet imprezy )
(Stout Fest 2014. Materiał zdjęciowy Piotra Puszkara, uczestnika imprezy)
4. Stout Fest 2015
Trzecia edycja mająca charakter konkursu piw domowych w stylu stout wędzony była przypieczętowaniem bialskich spotkań przy ciemnym piwie typu stout, ale też jako wprawka piwowarów przed innymi konkursami w tym stylu. Stout wędzony jako kategoria konkursowa został wybrany przez użytkowników forum piwnego piwo.org i to z tego forum wpłynęło najwięcej zapytań i zgłoszeń. Ostatecznie do konkursu zgłoszono 7 piw wędzonych, z czego w do finału dostało się 3 najbardziej odpowiadających regulaminowym założeniom. W otwartej degustacji potwierdziły się oceny sędziów i najlepszym okazał się stout wędzony Konrada Kurka, a tuż za nim piwo Bartosza Hajduka. Mimo, że każde ze zgłoszonych piw posiadało w zasypie słód wędzony to te dwa posiadały odpowiedni balans pomiędzy bukietem nadanym przez słód wędzony, a bazą na jakiej zbudowano piwo.
( Stout Fest 2015 )
Mimo różnych wersji tego piwa, w dzisiejszej kulturze piwnej piwo stout ma jedną wspólną cechę: jest to piwo ciemne, prawie czarne, gdzie odmiany słodu ciemnego nadają mu rozpoznawalny charakter: barwę, lekką kwasowość i wytrawność od ciemnych słodów, w tym głównie palonych. Różne wersje pokazują dominującą kawową, czekoladową, mleczną lub chmielową nutę. Stout zwykle ma niedużą jasnobeżową lub kremową pianę. Owsiany dzięki zawartości owsa często bardzo trwałą, osadzającą się na szklance oraz nadaje gładkości piwu.
Dla piwowarów domowych stout jest na tyle wdzięcznym tematem pracy, że wielu od niego zaczyna (nieskomplikowany wytrawny stout) i do niego wraca (imperialna wersja pokazująca kunszt piwowara).
( Niejedna "twarz" stouta )
W terminologii BJCP (międzynarodowej organizacji zajmującej się kategoryzacją stylów piwa oraz szkoleniem sensorycznym sędziów) wyróżnia się 6 odmian tego piwa:
· DRY STOUT – wytrawny stout;
· OATMEAL STOUT – stout owsiany (irlandzki);
· SWEET / MILK STOUT – słodki stout/stout mleczny (z dodatkiem laktozy);
· FOREIGN EXTRA STOUT – mocniejsza, exportowa wersja stoutu;
· AMERICAN STOUT – amerykańska wersja z lokalnymi odmianami chmielu, intensywniej chmielona;
· RUSSIAN IMPERIAL STOUT – bardzo mocna (niegdyś eksportowana na carski dwór) wersja stoutu;
Poza tymi spotykane są również rzemieślnicze hybrydy i pod style, np. stout żytni i stout wędzony.
6. Piwo Stout w Polsce
Współczesne piwowarstwo zawdzięcza wiele rozwojowi techniki jaki miał miejsce szczególnie w XIX w. Prym w tym wiodła zachodnia Europa, szczególnie Anglia. Podobnie jak dziś nie było w dziewiętnastowiecznej Polsce dedykowanych szkół uczących przyszłych adeptów sztuki piwowarskiej, stąd nauki pobierano w browarach za granicą: w Niemczech (głównie w Bawarii) oraz w Anglii. Model niemiecki techniki warzenia piwa naturalnie dominował w zachodniej i północnej części obecnej Polski, natomiast angielski (piwa górnej fermentacji) zdobywał większe uznanie poza obszarem dawnego zaboru niemieckiego. Znane są historycznie wersje piw angielskich np. z browaru w Żywcu, Warszawie oraz Zwierzyńcu. W tym ostatnim odpowiedzialnym za uruchomienie browaru był szkocki piwowar John McDonald. Dominacja technologii dolnej fermentacji na początku XX wieku oraz kryzys finansowy w okresie międzywojennym spowodował, że nie tylko w Polsce zapomniano o dawnych technologiach. Porzucono bogactwo składników słodowych sprzed wojny - owies, żyto, orkisz, pszenicę na rzecz słodu jęczmiennego. Ostatnie browary warzące piwa owsiane w Polsce zostały zamknięte w latach dwudziestych XX w.
Po II wojnie światowej w Polsce piwa górnej fermentacji, w tym stout zostały praktycznie zapomniane. Stout w wersji imperialnej wyewoluował w dolnofermentacyjny porter, zwany obecnie bałtyckim. Pierwszą próbę powrotu do wzorca, mocno nieudaną podjął w końcu lat dziewięćdziesiątcych browar Jabłonowo wypuszczając piwo Belfast. Piwo dolnej fermentacji, zbyt słodowo-karmelowe, by przypominało wzorzec. Niemniej zostało docenione jako piwo ciemne w plebiscytach użytkowników forum browar.biz w latach 2003 i 2004. W ich ślady poszło kilka innych browarów nadając warzonym przez siebie dolnofermentacyjnym ciemnym piwom irlandzką oprawę (Jatutów Dublin, Kormoran Irish Beer, Krajan Irlandzkie Mocne, Łódzkie Cork, Czarnków Eire). W kolejnych latach uwarzono piwa w tym stylu lub aspirujące do tego stylu, głównie jednak na zbyt małą skalę (browary restauracyjne), a niektóre zniknęły z rynku mimo ogólnopolskiej dostępności i dobrej sprzedaży (Okocim Palone) lub straciły na znaczeniu (Gab Stout, Stout Ciechanowski, Sulimar Cornelius Stout).
Dopiero w 2011 roku wraz z rozwojem rzemieślniczego piwowarstwa i szerszego udziału ludzi z kręgu piwowarstwa domowego, z inicjatywy browaru kontraktowego PINTA oczom szerszej publiczności ukazał się prawdziwy stout (owsiany) - Dobry Wieczór i od trzech lat jest w czołówce piw w tym stylu.
Prawdziwą eksplozję wszelakiej maści stoutów obserwowaliśmy w roku 2014 wraz z wysypem nowych browarów rzemieślniczych, ale przede wszystkim inicjatyw kontraktowych otwieranych przez piwowarów domowych.
Komentarze
Prześlij komentarz